स्वधर्म म्हणजे काय? अन् परधर्म म्हणजे काय? स्वधर्म म्हणजे जो सत पूर्ण आहे, ज्याच्या मुखावर सताची झलक असते, ज्याची सत कृती आहे, सत भक्तीत रममाण आहे, तोच खरा स्वधर्म होय. असा भक्त भिक्षां देई असा नसतो. त्याची इच्छा पूर्ण होते. तो स्वयं तत्वावर अवलंबून असतो. जो सत् मार्गाने जातो त्याला दुसरीकडे भिक्षा मागण्याची जरुरी नसते.
पर म्हणजे अंधार ! अहंकाराने बरबटलेली कृती ! परधर्म म्हणजे काय? येथे पर का म्हटले आहे? म्हणून पर म्हणजे चमत्कार, नमस्कार, ऋद्धी सिद्धी, तंत्र मंत्र हे आहे. याच्या आधीन बनल्यानंतर तो परक्यावरच अवलंबून असतो. अशा मानवाला स्वयं म्हणता येईल का? तो काय म्हणतो, मीच सर्वस्व आहे. कारण त्याच्याजवळ ऋद्धी सिद्धीचे गाठोडे असते. त्याचा अहंकार वाढत जातो. अहंकार वाढल्यानंतर मी कोणीतरी विशेष आहे अशी भावना होते. त्याचे हे गाठोडे काढून घेतले तर काय होईल? तंत्र-मंत्र कोणाच्या आधीन आहे? याला उत्पन्न करणारा कोणीतरी आहे ना?
पर म्हणजे या प्रपंचात अघोर भक्तीने बरबटून ऋद्धी सिद्धीच्या आधीन गेलेली अहंकार युक्त ज्योत ! अशा रीतीने अहंकार वाढल्यानंतर त्याला सुख सापडत नाही. त्याला वाटते मीच हे सर्वस्व करतो. पण स्वयं जे आहे ते असे म्हणणार नाही. मी करतो त्याची त्याला गती असते, जाणीव असते. करणारा मी कोणीही नाही. मी निमित्त मात्र आहे. स्वयं तत्त्वाचे पाठीमागे जाणारा तो केव्हाही प्रसंगात पडणार नाही. पडू देणार नाही. इतकेच, त्याची त्याला जाणीव देत नाहीत. गती देत नाहीत. स्वयमेव तत्व त्याला त्रासातून मुक्त करते. मग स्वधर्म श्रेष्ठ का परधर्म? जो सत् प्रवीण आहे, सत् पुत्र आहे, सत् भक्त आहे, त्याला कसलीही उणीव पडणार नाही. उणीव भासू देणार नाहीत.©️